Πολλοί έχουν βρεθεί στη θέση να διαφωνούν με τον σύντροφό τους για το τι ακριβώς συνέβη σε έναν καβγά ή για τα λόγια που ειπώθηκαν κατά τη διάρκειά του. Παρότι και οι δύο ήταν παρόντες στο ίδιο περιστατικό, συχνά μοιάζει σαν να βίωσαν δύο διαφορετικές εκδοχές της ίδιας στιγμής. Ο ένας μπορεί να θεωρεί ότι προσπάθησε να διατηρήσει την ηρεμία, ενώ ο άλλος να πιστεύει ότι εκείνος προκάλεσε την ένταση. Σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος από τους δύο παραποιεί την αλήθεια.
Η ανθρώπινη μνήμη είναι πολύ πιο σύνθετη από όσο συνήθως φανταζόμαστε και δεν λειτουργεί σαν μια πιστή καταγραφή γεγονότων που αναπαράγεται αυτούσια κάθε φορά. Αντίθετα, όπως εξηγούν οι επιστήμονες, κάθε ανάκληση ενός γεγονότος αποτελεί μια διαδικασία ανασύνθεσης, κατά την οποία ο εγκέφαλος συνδυάζει πληροφορίες, συναισθήματα και προσωπικές εμπειρίες.
Για τον λόγο αυτό, δύο άνθρωποι που έζησαν ακριβώς το ίδιο περιστατικό μπορεί, λίγες ημέρες αργότερα, να το θυμούνται και να το περιγράφουν με εντελώς διαφορετικό τρόπο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάποιος από τους δύο έχει λανθασμένη πρόθεση ή λέει ψέματα.
Γιατί θυμόμαστε διαφορετικά το ίδιο γεγονός;
Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι υπάρχουν τρεις βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αποθηκεύουμε και ανακαλούμε τις αναμνήσεις μας.
Η διάθεσή μας επηρεάζει τις αναμνήσεις μας
Το πώς αισθανόμαστε τη στιγμή που ανακαλούμε ένα γεγονός επηρεάζει σημαντικά τις λεπτομέρειες που θα θυμηθούμε. Για παράδειγμα, όταν είμαστε θυμωμένοι, ο εγκέφαλος φέρνει πιο εύκολα στην επιφάνεια στοιχεία που επιβεβαιώνουν αυτό το συναίσθημα. Αντίθετα, όταν είμαστε ήρεμοι, μπορεί να θυμηθούμε πτυχές του ίδιου γεγονότος που μέχρι τότε είχαμε αγνοήσει.
Το περιβάλλον επηρεάζει όσα θυμόμαστε
Ο τόπος, οι ήχοι, ακόμη και οι μυρωδιές μπορούν να ενεργοποιήσουν διαφορετικές αναμνήσεις. Για αυτό μια επίσκεψη σε ένα γνώριμο μέρος ή ένα οικείο άρωμα μπορεί να μας βοηθήσει να θυμηθούμε λεπτομέρειες που είχαμε ξεχάσει για χρόνια.
Τα συναισθήματα χρωματίζουν τη μνήμη
Τα έντονα συναισθήματα λειτουργούν σαν φίλτρο. Όταν βιώνουμε θυμό ή στεναχώρια, ο εγκέφαλος δίνει μεγαλύτερη έμφαση σε ορισμένες λεπτομέρειες, ενώ άλλες χάνονται εντελώς. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος λέει ψέματα – σημαίνει ότι τα συναισθήματά του επηρέασαν τις λεπτομέρειες που αποθηκεύσε ο εγκέφαλός του εκείνη τη στιγμή.
Παράλληλα, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι κάθε άνθρωπος ερμηνεύει τις ίδιες καταστάσεις μέσα από δικές τους εμπειρίες και πεποιθήσεις. Έτσι, μπορεί να προκύψουν διαφορετικές, αλλά εξίσου ειλικρινείς, εκδοχές του ίδιου γεγονότος.
Τελικά ποιος έχει δίκιο;
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το σημαντικό δεν είναι να αποδείξει κανείς ποιος έχει δίκιο, αλλά να κατανοήσει γιατί ο άλλος βίωσε το ίδιο γεγονός με τόσο διαφορετικό τρόπο. Αυτό που αξίζει να θυμόμαστε είναι ότι η ανθρώπινη μνήμη δεν έχει σχεδιαστεί για να καταγράφει με απόλυτη ακρίβεια όσα συμβαίνουν. Αντίθετα, δημιουργεί μια προσωπική αφήγηση που βασίζεται σε όσα νιώσαμε, σκεφτήκαμε και θεωρήσαμε σημαντικά εκείνη τη στιγμή.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα βρεθείτε να διαφωνείτε με τον σύντροφό σας για το ποιος θυμάται σωστά έναν παλιό καβγά, ίσως αξίζει να κάνετε ένα βήμα πίσω. Αντί να αναζητάτε ποιος έχει δίκιο, προσπαθήστε να κατανοήσετε πώς ένιωσε ο άλλος την ίδια στιγμή. Εκεί βρίσκεται, τις περισσότερες φορές, το κλειδί για να λυθούν οι περισσότερες παρεξηγήσεις.
Πηγή jenny.gr
Πηγή φωτογραφίας unsplash.gr